Thỉnh thoảng lại đi hỏi mấy anh em trong vòng kết nối của mình một câu mà ai mới nghe cũng thấy nóng lạnh: “Sáng nay tỉnh dậy, ông có thực sự thấy đây là một ngày đáng sống không?”
Và? Chưa đến 5% trả lời là CÓ. 96,69% còn lại không trả lời bằng lời, họ trả lời bằng một tiếng thở dài. Một tiếng thở dài mang theo mùi khói bụi của kẹt xe, vị đắng của deadline, và cái không khí ngột ngạt của vòng xoáy “cơm áo gạo tiền” mà họ mặc định gọi đó là… cuộc đời.
Vậy ai là người thiết kế lên “cuộc đời” này?
Cái tiếng thở dài đó không tự nhiên mà có. Nó thực chất là âm thanh của một cuộc đua không hồi kết mà hầu hết chúng ta đang tham gia: “Hamster wheel”
Sáng thức dậy với cảm giác “lại một ngày nữa à?”, rồi vội vã lao vào dòng người như một thói quen vô thức, tối về nằm vật ra và tự nhủ: “Số mình nó thế, đời mà, biết sao được.”
Nhưng mà đợi chút, nhìn lại xem. Chúng ta lên kế hoạch cho một chuyến du lịch cả tháng trời, kế hoạch cho một đám cưới linh đình, hay kế hoạch cày cuốc để trả nợ ngân hàng… nhưng tuyệt nhiên, chả mấy ai có lấy một kế hoạch cho một ngày đáng sống. Chúng ta phó mặc cảm xúc cho thời tiết, cho thái độ của sếp, hay cho cái biểu đồ chứng khoán đỏ rực. Rồi mình gọi đó là Số Phận. Nghe thì có vẻ “nghệ”, nhưng thực ra đó là một sự trốn tránh đầy tinh vi.
Có phải lỗi của Số Phận?
Bill Gates từng có một câu nói nổi tiếng: “Nếu bạn sinh ra trong nghèo khó, đó không phải lỗi của bạn. Nhưng nếu bạn chết đi trong nghèo khó, đó là lỗi của bạn.”
Tôi xin phép “chế” lại một chút cho đúng tinh thần của Ahaalife:
“Có thể bạn đang sống trong một môi trường đầy bất hạnh, đó là lỗi của hoàn cảnh. Nhưng nếu bạn không có lấy một kế hoạch để thoát ra và tìm thấy hạnh phúc, thì đó chắc chắn là lỗi của chính bạn.”
Đúng là ở đời thì giàu, nghèo, sướng hay khổ cũng chỉ là những mớ gia vị mà mỗi người chúng ta đều nên nếm trải một lần cho biết mùi nhân sinh. Những vấn đề là ở đây: Nếu được quyền lựa chọn, bạn có cam tâm để cuộc đời mình biến thành một con rối, mặc cho số phận quăng quật từ vách đá này sang vực thẳm khác? Và điều gì đang thực sự ngăn cản quyền lựa chọn đó của bạn?
Thiết kế cuộc đời từ những điều nhỏ nhất
Không phải sếp, không phải cha mẹ hay người yêu, Ta đánh mất quyền lựa chọn vì ta đang để cuộc đời mình ở chế độ “tự động” (auto-pilot). Khi không tự xây dựng cho mình một bộ quy tắc riêng, ta mặc nhiên vận hành theo những bản năng cũ kỹ và phản xạ vô thức – chính là thứ tạo nên cái vòng xoáy Hamster kia. Để lật ngược thế cờ, bạn không cần một phép màu, bạn cần một hệ điều hành mới bắt đầu từ cái gọi là “thói quen”.
Nhiều người lầm tưởng thói quen là gông cùm, là sự lặp lại nhàm chán khiến cuộc sống mất đi tính bất ngờ. Nhưng với tôi, thói quen chính là hệ điều hành cốt lõi để bảo vệ sự tự tại trước một thế giới điên rồ ngoài tầm kiểm soát.
Thói quen hay lối mòn vô tri?
Tôi thấy thói quen là những quyết định đã được “tự động hóa”. Khi bạn biến một hành động tốt thành thói quen, bạn không còn tốn năng lượng để đấu tranh tư tưởng. Bạn sẽ không phải vật lộn với câu hỏi “Sáng nay có nên chạy không?”, bạn chỉ đơn giản là xỏ giày và đi. Thói quen giải phóng bộ não khỏi những vụn vặt, để bạn dành toàn bộ “băng thông” cho những ván bài lớn hơn của cuộc đời.
Tự Do Là Dám Sống Trước Khi “Hết Giờ”! – ahaalife.com
Có thật là thói quen là ngôn ngữ lập trình hệ điều hành cuộc đời?
Thật!
Trong triết học khắc kỷ, thứ duy nhất chúng ta thực sự kiểm soát được là tâm trí và hành động của chính mình. Mọi thứ khác: thị trường sập, dịch bệnh, hay cái nhíu mày của sếp… đều là ngoại cảnh.
Thói quen chính là cái mỏ neo. Khi mọi thứ xung quanh vỡ vụn, thói quen giữ cho bạn không bị cuốn trôi. Nó là lãi suất kép của sự tiến hóa. 1% thay đổi mỗi ngày nhờ thói quen sẽ tạo ra một cú nhảy vọt sau một năm mà chính bạn cũng phải “wow”.
Một trong những ví dụ chính bản thân tôi tự tôi cũng “wow” đó là sau hơn năm rưỡi tôi đã chạy bộ hơn 7000km “wow” tương dương hơn 4 vòng Sài Gòn Hà Nội nhưng nếu chia đều theo tuần thực sự tôi chỉ chạy bộ trung bình 22km/tuần một con số ai cũng có thể làm được! Một điều bình thường mỗi tuần nhưng có vẻ sau nhiều năm sẽ là “WOW!
Cách tôi “hack” lại đời mình bằng thói quen
Chạy bộ mỗi ngày – Bài tập vượt ngưỡng và xây “vốn” tự do: Việc xỏ giày ra đường mỗi ngày không đơn thuần là thể dục. Đó là lúc tôi dạy cho bộ não cách vượt qua nỗi đau thể xác, khi đôi chân biểu tình và mồ hôi cay xè dưới cái nắng “vỡ đầu”. Nó rèn cho tôi bài học về sự kiên trì – thứ giúp tôi không bao giờ bỏ cuộc khi đối mặt với những thử thách trong đầu tư hay cuộc sống. Quan trọng hơn, sức khỏe chính là “vốn liếng” nền tảng để tôi có thể ung dung hít bụi đường, tắm suối, ngủ lều và tận hưởng sự tự do thực sự mà không phải lo lắng về một thân xác rệu rã.
Viết nhật ký đối diện với “cái ngu” – Sự tỉnh thức: Tôi có tình cờ đọc một bài báo nói về nguyên cứu của Đại Học Harvard rằng theo thu thập dữ liệu từ 1000 sinh viên tốt nghiệp harvard giờ đã là triệu phú đô la thì hơn 80% trong đó đều có thói quen “ghi nhật ký”. Từ đó mỗi ngày tôi viết lại những sai lầm trong đầu tư, những lần để lòng tham hay nỗi sợ dẫn dắt. Thói quen này buộc tôi phải soi gương vào phần tối của chính mình. Nó biến những khoản lỗ tỷ bạc thành những trang giáo trình đắt giá nhất đời người.
Đọc sách và xóa “rác” não bộ: 30 phút mỗi tối là lúc tôi cài lại phần mềm cho não. Thay vì nạp drama mạng xã hội, tôi nạp tư duy của những bộ óc vĩ đại. Thói quen này giúp tôi nhìn thấy cơ hội ngay trong lúc đám đông đang hoảng loạn. Từ đó tôi cảm thấy các “bài tập” tôi có thể đối diện hằng ngày đều có đâu đó trong các cuốn sách tôi đã đọc, tôi rất biết ơn vì điều này và mỗi ngày tôi đọc sách với trọn niềm biết ơn người đã viết ra nó.
Bạn thấy đấy, thói quen không làm bạn mất tự do. Nó tạo ra tấm vé thông hành để bạn tự do thực sự: Tự do khỏi nỗi sợ, tự do khỏi sự lười biếng, và tự do trước mọi biến số của cuộc đời.
Lựa chọn nằm ở bạn
Ai cũng xứng đáng có một cuộc đời đáng sống. Nhưng khác biệt chỉ nằm ở một ranh giới duy nhất: Bạn có muốn bắt đầu xây dựng hệ điều hành thói quen đó ngay hôm nay hay không?
Đừng chờ đợi một ngày đẹp trời nào đó mọi thứ sẽ tự tốt lên. Sẽ chẳng có phép màu nào đâu, trừ cái phép màu mang tên “Hành Động”. Thói quen sẽ làm cuộc sống thay đổi theo cách tích cực nhất, thậm chí vượt xa cả những gì bạn từng mơ mộng.
Kệ đời ngoài kia đi. Bắt đầu từ ngày mai, mỗi buổi sáng tỉnh dậy, hãy thử nhìn vào gương và nói:
“Wow, mình lại có thêm một ngày đáng sống rồi!”
Thử đi, hay phết đấy!
