Lời phán xét

Tôi có hai câu chuyện vô tình chứng kiến tình huống con người ta bỗng dưng hóa thân thành những “nhà tiên tri” hay “chuyên gia y tế” chỉ để thỏa mãn cái tôi của chính mình. Câu chuyện để lại trong tôi nhiều suy ngẫm về cái gọi là “sự hiểu biết” của con người.

Câu chuyện thứ nhất là về người em gái họ của tôi. Em mới nhận chẩn đoán bị bướu cổ, tâm trạng còn đang hoang mang thì gặp một người chú vốn là người có địa vị, phong thái rất đĩnh đạc trong xã hội. Chẳng cần thăm khám, chẳng cần chuyên môn, chú phán ngay một câu xanh rờn: “Bệnh này khó có con lắm, cháu phải chuẩn bị tinh thần đi nha”.

Bạn có hình dung được cảm giác của một cô gái trẻ khi nghe câu đó không? Nó giống như một bản án treo lơ lửng, gieo rắc nỗi sợ hãi và u uất suốt một thời gian dài. Thế nhưng, cuộc đời vốn dĩ kỳ diệu hơn lời phán của chú. Mấy năm sau, chính người em ấy đã kết hôn với một người chồng nước ngoài và dắt về nước ăn Tết một thiên thần nhỏ vô cùng kháu khỉnh. Lời phán xét của “người lớn” năm nào bỗng trở nên thật lố bịch trước thực tế hạnh phúc này.

Câu chuyện thứ hai xảy ra cách đây 5 năm, trong một buổi cà phê với hai người bạn. Một người chia sẻ mình bị viêm xoang, người kia lập tức: “Viêm xoang là không bao giờ khỏi được đâu”. Ấy vậy mà tháng trước gặp lại, người bạn bị viêm xoang năm nào giờ đây khỏe mạnh rạng rỡ. Bạn kể với tôi là nhờ kiên trì luyện tập chạy bộ, bơi biển và thay đổi hoàn toàn nếp sống mà bệnh đã dứt hẳn.

Nhìn lại hai câu chuyện, tôi thấy hiện thân của những “kẻ phán xét ngoài chuyên môn”. Họ phán xét không phải vì họ thực sự biết, mà vì họ muốn thể hiện một chút hiểu biết vụn vặt được đem ra “phô diễn” để tỏ ra mình là người từng trải, thông tuệ. Họ muốn cái cảm giác được người khác lắng nghe và nể sợ.
Nhưng cái “oai” nhất thời đó lại vô tình để lại những vết thương, những cơn đau và sự lo âu âm ỉ cho người nghe. Thực tế đã chứng minh cả hai người “phán” kia đều sai hoàn toàn. Sự hiểu biết nửa vời đôi khi còn nguy hiểm hơn cả sự thiếu hiểu biết.

Ahaalife chỉ muốn chia sẻ rằng: Chúng ta cố gắng chứng minh mình “hiểu biết” để làm gì, khi cái giá phải trả có thể là những giọt nước mắt và nỗi lo của người khác? Cuộc sống này vốn đã đủ áp lực rồi.
Hãy chậm lại một nhịp. Thay vì phán xét bằng sự khẳng định tiêu cực, hãy trao đi một lời động viên. Thay vì nói “Khó lắm”, hãy thử nói: “Y học giờ tiến bộ lắm, cứ giữ tinh thần lạc quan và kiên trì điều trị, chắc chắn mọi chuyện sẽ ổn thôi”. Hoặc đơn giản là: “Mình tin vào nghị lực của bạn, cứ từng bước một nhé!”

Đó mới là lúc bạn thực sự đóng góp cho cuộc sống này một niềm vui nhỏ, một tia hy vọng, thay vì một gánh nặng tâm hồn.